 |
|
PhÆt Giáo Khªng Tº Tam Giáo CÖng Giáo Thuy‰t VÆt Linh Cao ña`i & Hòa Häo Tính ñÒ Cº Sï Lão Giáo
N‹ßc ta cÛ h÷n 50% Ph?t Gi·o. 6.5% CÙng Gi·o, v‡ tvt c‰ cÚn lÂi l‡ Tin L‡nh, H"i Gi·o, Én Ò? Gi·o hooc gi·o ph·i nhiäu tÌn ng‹´ng kh·c nh‹ Cao Ò‡I, HÚa H‰o. Ngo‡i ra, Thuyât V?t Linh v‡ triât hÜc c°a L„o Gi·o v‡ Kh'ng T? Gi·o c¤ng «„ «‹Æc truyän m?t ph¿n lßn v‡o n‹ßc ta.
BUDDHISM
(PHAT
GIAO)--(563-483 BC)
Ph?t Gi·o l‡ «Âo chÌnh c°a n‹ßc ta. V‡o thâ kõ thŸ 2, Ph?t Gi·o «‹Æc «‹a v‡o Viåt Nam qua Trung Qu"c m‡ trung t‚m chÌnh l‡ H‡ N?i. Ph?t Gi·o ph·t sinh tÿ Én Ò? v‡o nÊm 534 tr‹ßc CÙng NguyÍn do Ho‡ng T? Siddharta. Sau n‡y «‹Æc gÜi l‡ Ph?t T8 Nh‹ Lai. L¿n «¿u tiÍn trong «©i, Ùng thvy m?t ng‹©i «‡n Ùng bånh, m?t ng‹©i gi‡, m?t ng‹©i chât, v‡ m?t ng‹©i tu. R"i thÏ Ùng «„ «i lang thang su"t s·u nÊm tr©i v‡ thiän «Œnh su"t 49 ng‡y d‹ßi c‚y «a. 'ng «„ «Ât «‹Æc N·t B‡n v‡ dÂy cŸu nh‚n «? thâ cho tßi khi Ùng chât ™ tu8i 80.
CONFUCIANISM
(KHONG TU)--(551-479 B.C)
Kh8ng T? «„ «‹Æc truyän v‡o Viåt Nam trÍn hai ng‡n nÊm. Thøc ra, Kh8ng T? chà l‡ m?t triât hÜc nh‹ng th‹©ng «‹Æc nghÔ l‡ m?t tÙn gi·o. Kh8ng Phu T? l‡ m?t th¿y gi·o v‡ m?t nh‡ triât hÜc «„ s"ng tÂi Trung Hoa trong th©i k? chiân tranh. 'ng «„ chà ra c·c «Ÿc tÌnh quan trÜng, c¿n thiât c°a m?t con ng‹©I. Vua l‡ «‹©ng c?t c°a n‹ßc nh‡, vÏ v?y, nâu Vua t"t thÏ d‚n ch?ng sÎ noi theo th‡nh m?t ng‹©I d‚n t"t. Vua t"t, d‚n t"t sÎ tÂo cho «vt n‹ßc thÍm thŒnh v‹Æng, gi‡u, mÂnh. Òã tr™ th‡nh m?t ng‹©I d‚n t"t ph‰i c¿n c·c «Ÿc tÌnh: Nh‚n, LÕ, NghÔa, ChÌ, TÌn.
THREE
IN ONE (TAM GIAO)
Nhiäu ng‹©i Viåt «„ kât hÆp Ph?t Gi·o vßi Kh8ng T?
Gi·o v‡ L„o Gi·o. Ng‹©i Viåt th‹©ng gÜi «Âo n‡y l‡ Tam Gi·o. KhÙng gi"ng
nh‹ c·c «Âo kh·c, Tam Gi·o «„ d?ng c·c ö kiân c°a nhªng nh‡ triât hÜc tÿ
«Âo Ph?t Gi·o, Kh8ng T? v‡ L„o Gi·o.
ANIMISM
CÛ nhªng ng‹©i Viåt Nam tin
r¢ng th? v?t v‡ «" v?t cÛ linh h"n nÍn «„ l?p ra «Âo n‡y. NÊm ng‡n nÊm vä
tr‹ßc, ng‹©i Viåt «„ tin r¢ng chà cÛ Th‹Æng Òâ, c·c th¿n linh, hooc c·c
ma quõ s"ng trÍn tr·i «vt n‡y. Nhªng th¿n linh n‡y ™ kh°p mÜi n÷i ngay c‰
trong c‚y c"i, n?i non, v‡ nhªng sÙng ngÚi. Ph‰i nÍn cƒn th?n khÙng nÍn
nh°c tßi tÍn c°a th¿n linh, nâu khÙng ng‹©i «Û sÎ gop chuyån bvt l‡nh. Nhªng
lo‡i th? nguy hiãm nh‹ cÜp, voi, v‡ c· svu c¤ng cÛ th¿n linh nÍn ng‹©I ta
th‹©ng gÜi ch?ng l‡ Vua «ã t' lÚng tÙn kÌnh.
ROMAN
CATHOLICISM (CONG GIAO)
CÙng Gi·o l‡ tÙn gi·o
lßn thŸ nhÏ ™ Viåt Nam. CÙng Gi·o «‹Æc «‹a v‡o Viåt Nam v‡o thâ kõ 16 v‡
17 qua B" Ò‡o Nha, Ph·p, v‡ T‚y Ban Nha. NÊm triåu ng‹©i Viåt theo «Âo CÙng
Gi·o nÍn «„ «‹Æc xâp v‡o tÙn gi·o lßn thŸ nhÏ tÂi ¡ Ch‚u sau Phi L?p T‚n.
CÛ rvt nhiäu nh‡ th© CÙng Gi·o trong to‡n qu"c, tuy r¢ng khi Viåt Minh chiâm
Miän B°c Viåt Nam. 700,000 CÙng Gi·o sÆ bŒ ng‹Æc «„i nÍn «„ tr"n v‡o Miän
Nam. M„i «ân th?p niÍn 70, tvt c‰ «vt c°a nh‡ th© mßi «‹Æc ho‡n tr‰.
CAO
DAISM AND HOA HAO
ÒÂo Cao Ò‡i
th‡nh l?p v‡o nÊm 1926. ÒÂo HÚa H‰o th‡nh l?p v‡o nÊm 1939. V‡o th©i gian
n‡y chiân tranh Viåt Nam «ang b?ng n8. Kho‰ng th?p niÍn 40 v‡ 50, d‹ßi sø
«‡n ·p c°a T8ng Th"ng Diåm, ÒÂo HÚa H‰o v˜n l‡ m?t «Âo mÂnh nhvt ™ «"ng
b¢ng C?u Long. ÒÂo Cao Ò‡i c¤ng l‡ m?t «Âo h?ng mÂnh, hÜ tiâp sŸc cho Nh?t
B‰n v‡o th?p niÍn 40. M¯c «Ìch c°a hÜ l‡ tƒy chay thøc d‚n Ph·p. Gi·o Ph·i
HÚa H‰o «‹Æc døa v‡o Ph?t Gi·o ch° yâu vä ÒŸc Tin h÷n l‡ th© c?ng.
BUDDHIST-CHRISTIAN
BELIEFS (TINH DO CU SI)
TÌnh Ò" C‹ SÔ «‹Æc
døa v‡o hai «Âo Ph?t Gi·o v‡ CÙng Gi·o. V‡o nÊm 1945, NguyÕn Th‡nh Nam tø
danh ÒÂo Dÿa vÏ Ùng tin t‹™ng r¢ng Ên dÿa c¤ng s"ng «‹Æc v‡ Ùng «„ Ên dÿa
su"t ba nÊm. Mong ‹ßc c°a Ùng l‡ th"ng nhvt Viåt Nam m?t c·ch 8n «Œnh. 'ng
«„ l„ng «Âo m?t nhÛm mÙn «" «i «ân «‰o Phung v‡o th?p niÍn 40. 'ng c¤ng
bŒ giam c¿m v‡i l¿n vÏ ch"ng lÂi lu?t lå c°a chÌnh ph° Diåm.
L„o T? l‡ nh‡ triât hÜc c°a Trung Hoa «„ thiât l?p ra «Âo n‡y, ch° yâu l‡ dÂy lo‡i ng‹©I ph‰i s"ng cÛ lÚng vŒ tha, khiÍm t"n v‡ th‹÷ng ng‹©I. ÒÂo n‡y th© c·c Th‹Æng Òâ «„ cÛ 1 «©I s"ng «÷n gi‰n, ch¯I «øng, nh˜n nÂi. HÜ tr·nh xa c·c cu?c «"i chvt v‡ c" g°ng tÂo sø ho‡ bÏnh giªa con ng‹©I v‡ thiÍn nhiÍn. Nhªng tÌn hªu trong «Âo n‡y th‹©ng th© c?ng c·c Th‹Æng Òâ c°a hÜ trong Ch?a chiäng. Tuy r¢ng «Âo n‡y cÛ Ìt ng‹©I Viåt theo nh‹ng nÛ «„ ‰nh h‹™ng tßi VÊn Ho· c°a Viåt Nam.
Top of Page
___________________________
Bibliography:
http://healthlinks.washington.edu/clinical/ethnomed/vietnamesecp.html
The Cultures of the World VIETNAM
Copyright:1996
By: Marshall Cavendish
